Zwevend bureau voor de leefruimte (deel 5)

In de vorige aflevering installeerden we de lades en integreerden we een onzichtbaar laadstation in het bureaublad. Daarna maakten we twee opbergkastjes. Een vast kastje dat tegelijk als ondersteuning van het blad zal dienst doen; en een kastje op wielen, waarmee we wat extra bergruimte creëren. In deze aflevering bereiden we het laatste onderdeel van het bureau voor, want we voorzien nog een aantal verticale balken, die zullen kunnen roteren via een ingebouwd draaisysteem. We maken de balken met MDF-panelen die we opnieuw afwerken met fineerhout. Tony We hebben nog een supermooie ruimte om iets te ontwerpen. We gaan voor een bureau gaan. Redelijk strak, en met wat bergruimte. Twee kastjes, en das voldoende. We moeten wel rekening houden met schakelaars, met radiatoren… dus een goeie afmeting is hier heel belangrijk. Het bureaublad en de extra opbergkastjes zijn klaar. Tijd om over te gaan tot de voorbereiding van het laatste onderdeel van het zwevend bureau. Met een verticale lattenstructuur gaan we het bureau nog een extra touch geven. De latten zullen draaibaar zijn, waardoor je zelf kan bepalen hoeveel inkijk er vanaf de zijkant is. Je kan deze balken maken met massief hout, maar ook MDF is een optie. In dit geval kiezen we voor dit laatste, zo hebben we minder verlies aan onze MDF-panelen. Daarnaast is dit materiaal goedkoper dan massief eik, maar kunnen we de balken er wel hetzelfde doen uitzien met een afwerking in fineer. Een ander voordeel is dat er minder kans is dat deze samengestelde latten na verloop van tijd gaan kromtrekken, wat met massief hout mogelijks wel kan gebeuren. Het samenstellen van de latten doe je met 2 lagen MDF van 18 milimeter dik. Je kan die al laten voorzagen in stroken van de juiste breedte. De volgende stap is het op elkaar lijmen van twee zo’n stroken, om op die manier een balk te bekomen. Breng daarvoor eerst houtlijm aan op één zijde… En smeer dit open, zodat het hele oppervlak bedekt is. Dit is belangrijk om een sluitend resultaat te bekomen! Breng de twee stukken dan op elkaar aan en zorg dat ze mooi uitgelijnd zijn. Ondertussen kun je ook de volgende balken gaan samenstellen. In dit geval zijn er vijf nodig, dus moeten we vijf maal twee stroken MDF met elkaar verlijmen. Zorg dat de lijm nog nat is wanneer je de twee platen op elkaar aanbrengt. De open tijd is ongeveer 7 minuten bij 20°C. Let er ook op dat je de mooie zijdes van de planken richting de buitenzijde positioneert. Om nu te zorgen voor een stevige bevestiging moet je de delen nog tegen elkaar persen. De perstijd hangt af van de temperatuur, het vochtgehalte, de dikte van de lijmlaag en de houtsoort, en kun je checken op de verpakking of in de technische fiche van de houtlijm. Je kan gerust meerdere balken tegelijk samenspannen. Zet hiervoor elke 20 centimeter een lijmklem op de samengevoegde balken. Per klem die je aanspant ga je de positie opnieuw bijstellen, zodat de stroken pérfect met elkaar uitgelijnd zitten. Want door het aanspannen kan dit steeds weer wat verschuiven. Gebruik hiervoor een recht blokje hout, waarmee je de bovenzijde aantikt om alle onderdelen zo in hetzelfde vlak te krijgen. Als de zijkanten op hetzelfde niveau zitten, zal je – eens afgewerkt – niet zien dat het twee aan elkaar geplakte platen zijn. Zorg er ook voor dat je met je klemmen het fineer aan de buitenzijde niet beschadigt. Steek er eventueel een restplankje tussen om dit te vermijden. De perstijd, of de tijd waarin de verlijmde stukken op elkaar moeten geklemd worden, hangt af van je lijm. Gebruik je express houtlijm, zoals hier, dan is dit bij 20°C ongeveer een kwartier. De eindsterkte van de verbinding wordt wel pas na 24 uur bereikt. Terwijl de eerste balken dus drogen, kun je de volgende gaan verlijmen. Om ze daarna onder spanning te zetten. Na het respecteren van de nodige droogtijd kun je de klemmen weghalen en overgaan tot de afwerking van de balken. De uitpuilende lijm van tussen je planken ga je daarvoor eerst weghalen. Die is ondertussen uitgehard en kun je daarom gewoon afsteken met een beitel. Het is belangrijk om de zijkanten van de balken zo strak mogelijk te krijgen. Dit is ook de reden waarom je extra aandacht moest schenken aan het effen verlijmen van de naastliggende planken. Mocht er eventueel toch een klein niveauverschil zijn, dan kun je dit nog wat bijschuren, tot het mooi vlak is. Deze voorbereidingen zijn nodig om er uiteindelijk het fineer op te kunnen plaatsen. Enkel zo zal het resultaat ook effectief op een massieve eikhouten balk lijken. Meet de breedte van de balk op. Bij deze dubbele plank van 18 mm is dit logischerwijs 36 mm. De stroken fineer die je gaat voorzien om dit te bedekken snij je op een breedte van zo’n 44 milimeter. Deze marge is nodig om het kops hout netjes te kunnen bedekken. Want mocht je balk toch lichtjes schuin lopen, zal je anders problemen ondervinden. Een beetje breder fineer geeft je dus wat speelruimte. Gebruik een scherp mes en een lange rechte lat om het fineer op maat te snijden. Door dit dun laagje massief hout op de MDF te lijmen, geef je het plaatmateriaal meteen een luxe uitstraling. Deze drager uit MDF is bovendien heel sterk en stabiel, wat tot nauwelijks of geen kromtrekking zal leiden, want massief hout kan onder invloed van een wisselende luchtvochtigheid wel gaan werken. Het gebruik van fineer als alternatief doet deze nadelen teniet. Belangrijk is wel dat de achterzijde van de gefineerde plaat ook belijmd is met een fineer van dezelfde dikte, wat hier ook het geval is. Duurzamer, milieuvriendelijker en goedkoper dan massief hout, maar tegelijk even uniek, stijlvol en natuurlijk… Geen redenen meer om te twijfelen, toch? Het vergt natuurlijk wel wat extra werk om deze balken uit MDF en fineer samen te stellen. Klem de balken dan samen, zodat je ze gemakkelijk, allemaal tegelijk, van een laag contactlijm kan voorzien. Gebruik een spatel of stukje hout om dit mooi over het oppervlak te verdelen. Contactlijm bestaat trouwens in verschillende vormen. Een transparante variant is hier niet per se nodig, want de lijmnaad zal niet zichtbaar zijn. Wel kiezen we voor de gel in plaats van voor de vloeibare versie. https://rectavit.be/producten/lijmen-verankeren/contactlijmen/152-universal-vloeibaar https://rectavit.be/producten/lijmen-verankeren/contactlijmen/155-clearfix https://rectavit.be/producten/lijmen-verankeren/contactlijmen/160-rectatix-gel Op deze kleine oppervlakken verspreidt gel beter en het zal ook minder uitlopen dan vloeibare contactlijm, waardoor je dus properder zal kunnen werken. Breng een dekkend egaal laagje lijm aan op zowel de kopse kanten van de balken, als de nodige voorgesneden stroken fineer. Pas als de lijm voldoende droog aanvoelt, kun je de twee onderdelen met elkaar in contact brengen. Positioneer de strook eerst goed op de balk… En druk dan stevig aan door met een stukje hout over het fineer te wrijven. Doe dit voor alle vijf de balken. Daarna ga je de randen nog bijwerken. Het uitstekende fineer kun je het snelst weghalen door het af te frezen. Beweeg met het wieltje van de bovenfrees langs de balk terwijl je de zool tegen de andere zijde houdt, zo werk je precies en recht. Vergeet zeker de nodige oog- en oorbescherming niet. Net als bij het bureaublad moet je als laatste stap de hoeken nog opschuren. Gebruik hiervoor een hard schuurblokje en een schuurpapier met korrel 100. Zo schuur je wel op, zonder het fineerhout te beschadigen. Door dit te doen breek je tegelijk ook de hoeken én kan je eventuele gemorste lijm – die je uiteraard beter probeert te vermijden – weghalen. Want eens de contactlijm wat gedroogd is, zal er korrelvorming ontstaan als je dit opschuurt. Dit is dan ook de makkelijkste manier om lijmresten weg te halen. Let wel, je schuurpapier zal sneller vollopen en wat plakken door de lijm, dus zal je dit sneller moeten vervangen, wil je een net resultaat hebben. Op die manier werk je nu verder, tot beide kopse zijdes, van alle vijf je balken, met fineer afgewerkt zijn, zodat ze er als massief hout uitzien. Om de balkstructuur te kunnen open of dicht zetten kun je draaischarnieren gebruiken. Wil je die verborgen – en dus zo min mogelijk zichtbaar – plaatsen, dan kun je beide onderdelen gaan verzinken, zowel in je balk als in je bureaublad. Daarvoor moet je het bevestingingsplaatje dus gaan infrezen, zodat dit ingebouwd zit. Als je deze toepassing een aantal keer zal moeten herhalen, zoals hier, dan is het nuttig om hiervoor een mal te maken. Die zal je helpen om telkens op dezelfde manier en op dezelfde plaats te frezen, als een soort van bandwerk. Het eerste deel van het scharnier komt op het uiteinde van de balken, de eerste mal stem je dus daarop af. Zaag een klein stukje balk af, zodat je dit kan gebruiken om het hulpstuk te maken. Je begint met de contouren van de balk met een aantal reststukken hout op een plaat uit te zetten, zodat je de balk dan daarin kan passen. Lijm vast en fixeer de positie mechanisch met een paar nageltjes. Bepaal nu het precieze middelpunt van de opening door de diagonalen van de rechthoek te gaan aftekenen. En boor dit punt door. Dit heb je nu aan de achterzijde als referentie om het scharnier te kunnen positioneren. Markeer deze positie ook op je plaat. Deze vorm moet je uit je balken frezen, maar daarvoor moet je de bovenfrees nog juist kunnen gaan opstellen. Houd de freeskop tegen een zijlijn en teken de positie van de zool op dat moment ook af op je plaat, zodat je dit makkelijk terugvindt. Doet dit langs de volledige contour van de rechthoek. Op die manier weet je binnen welke marges je met de bovenfrees kan bewegen. Lijn deze af met opnieuw een paar reststukjes hout, die als geleider voor de freeszool zullen dienen. Monteer deze op de achterzijde van je plaat, langs de uitgezette lijnen. Let er tijdens het nagelen wel op dat je je mal niet vastnagelt op je werkbank en hou die dus op de rand. Kort ten slotte alle uitstekende nagels af en klop eventueel wat plat met een hamer. Tijd nu om te gaan testen. Gebruik hiervoor het afgezaagde stukje balk. Op die manier kom je te weten of je netjes in het midden van het uiteinde van de balk freest… Of het gat qua afmetingen ook goed zit… En op welke diepte je je bovenfrees moet gaan instellen. Het kan zijn dat je in deze testfase je hulpstuk wat moet gaan bijsturen, maar daarom is dit ook een stap die je zeker nooit mag overslaan! Pas als je testresultaat goed zit en je mal volledig op punt staat, kun je dit gaan toepassen op de afgewerkte balken. Zorg dat het uiteinde strak gezaagd is, klem de balk dan vast en doe het voorbereidende freeswerk met behulp van je mal. Let wel, dit doe je voorlopig enkel aan één zijde van de balk, want het andere uiteinde ga je ter plaatse dan eerst precies op maat maken. In afwachting kun je ze wel al gaan inkorten. Check de nodige maat op je plan… En zaag de balken dan op deze lengte, met nog 2 centimeter surplus. In dit geval zal er bovenaan nog een plafondlat van 18 mm dik komen, dus volstaat dit als marge om ter plaatse het nodige maatwerk te kunnen doen. Leg de uiteindes van de balken mooi gelijk… En teken de maat met de winkelhaak af, op alle vijf de balken tegelijk. Om ze dan vervolgens een per een af te korten. Zorg hierbij voor een goed zaagblad en check of je mooi recht zaagt. De tanden van je zaagblad positioneer je steeds tégen de lijn, niet erop. Want door de dikte van je zaagblad zou je het stuk anders te kort afzagen. Sluit indien mogelijk een stofzuiger op je afkortzaag aan, om stof in je werkruimte te beperken. De rest van de balken komen onder het bureaublad, in een vaste positie, tegen het schoenkastje. Neem dit er dus even bij, zodat je de maat kan gaan afpassen en aftekenen. Deze stukken kun je zo wel al precies op maat gaan maken, want deze hoogte staat al vast. Na een laatste controle van je balken, zijn deze klaar! Maak volgens dezelfde principes dan nog een tweede mal, voor het freeswerk op je bureaublad. ◦ Nieuw kaliber/mal maken voor het infrezen op het bovenblad In het zesde deel doen we de laatste voorbereidende stap: de afwerking van het hout. Het fineer behandelen we met olie… Terwijl we de kastjes schilderen in hetzelfde kleur en met dezelfde lak als de muren.